
Þriggja ára bið eftir að komast á biðlista – hvar er forgangsröðunin okkar?
Ég man eftir því þegar ég sjálf þurfti að bíða eftir grunnþjónustu. Það var sárt – ekki bara fyrir mig heldur líka fyrir fjölskyldu mína. En nú les ég fréttir þar sem börn á Íslandi þurfa að bíða jafnvel í þrjú ár bara til að komast Á BIÐLISTA. Þetta er ekki einu sinni bið eftir þjónustu – þetta er bið eftir því að fá að bíða!
Hvað þýðir þetta fyrir venjulegt fólk? Ég hef talað við foreldra sem standa í þessu núna. Þau segja mér frá börnum sínum sem glíma við þroskafrávik, andleg veikindi eða annað sem gerir þeim erfitt fyrir í leikskóla eða skóla. Þau reyna að fá aðstoð. Þau hringja, senda tölvupósta, fylla út eyðublöð og bíða svo. Og bíða.
Oft hefur það verið þannig að barnið hefur einfaldlega vaxið upp úr vandanum, eða vandinn hefur orðið svo stór að fjölskyldan leitar annað – stundum úr landi. Við erum að tala um lítil börn sem fá ekki þá þjónustu sem þau þurfa þegar það skiptir mestu máli. Þroskaþjónusta, talmeinafræðingar, sálfræðingar – þetta ætti að vera sjálfsagður réttur, ekki happdrætti.
Ég ætla að vera alveg hreinskilin: Þetta er ekki flókið mál. Þetta er einfalt forgangsmál. Ef við getum ekki útvegað börnum okkar aðstoð, þá er eitthvað stórkostlega rangt við það hvernig við forgangsröðum.
Það hefur verið á mínu borði árum saman að benda á þessa biðlista. Þegar ég sat í félagsþjónustunni sá ég hvernig börn og fjölskyldur urðu fyrir barðinu á kerfinu. Það var alltaf sagt: „Þetta kemur, við erum að skoða þetta, það er verið að hagræða.“ En það sem ég sá var að börnin biðu og biðu – og sum þeirra fengu aldrei þjónustuna sem þau þurftu. Nú eru sum börn að bíða í þrjú ár eftir að komast á biðlista. Þetta er ekki ásættanlegt.
Þegar stjórnvöld eða ráðgjafar tala um „markaðsafl“ eða „hagræðingu“ í þessum málum, þá er ég ekki hissa að fólk missi trú á kerfinu. Við þurfum ekki meiri ráðgjafa, fleiri fundi eða dýrari yfirstjórn. Við þurfum fólk sem vinnur vinnuna – fleiri sálfræðinga, fleiri talmeinafræðinga, fleiri sem hitta börnin og hjálpa þeim. Peningarnir eiga að fara þangað, ekki í kerfið sjálft.
Ég ætla að leggja þetta alveg skýrt fram:
1. Það þarf að tryggja að börn komist fljótt að í greiningar- og stuðningskerfi. Biðlistar mega ekki vera mánuðir, hvað þá ár.
2. Það þarf að setja raunverulega peninga í að manna stöður – ekki bara búa til nýja ráðgjafastöðu á skrifstofunni, heldur fleiri sem eru með börnunum sjálfum.
3. Við verðum að forgangsraða börnum og fjölskyldum þeirra, ekki kerfinu. Ef við höfum efni á ráðgjöf, yfirstjórn og stefnumótun, höfum við líka efni á að greiða fyrir þjónustu við börnin sjálf.
Við í Rödd fólksins höfum lagt áherslu á þetta árum saman. Við viljum fólk, ekki kerfi. Það er kominn tími til að hlusta á þau sem vinna með börnunum og fjölskyldunum beint – ekki á þá sem sitja á fundum á fimmta hæð. Það á ekki að þurfa að vera rík eða hafa tengsl til að fá þjónustu fyrir barnið sitt. Það á að vera sjálfsagður réttur allra barna á Íslandi.
Að lokum vil ég segja: Ef samfélagið okkar stendur ekki með börnunum, þá stendur það ekki með neinum. Við hljótum að geta sameinast um að enginn á Íslandi eigi að bíða í þrjú ár eftir að komast á BIÐLISTA fyrir grunnþjónustu. Ég skora á ykkur öll að láta rödd ykkar heyrast. Spyrjið, þrýstið, takið þátt. Því það breytist ekkert meðan biðin heldur áfram og kerfið heldur áfram að borða peningana sem ættu að fara í fólkið sjálft.
Heimildir:
Frétt: Börn bíða jafnvel í þrjú ár eftir að komast á biðlista - RÚV.is