Nýsköpun knýr verðmætasköpun Íslands

Það er söguleg tíðindi að útflutningstekjur tækni- og hugverkaiðnaðar séu nú hærri en sjávarútvegs á Íslandi. Þetta markar vatnaskil í íslensku atvinnulífi og opinberar hvernig nýsköpun, menntun og framsýni geta umbreytt samfélagi. Þegar við lítum á tölur síðasta árs séum við vitni að þróun sem hefur verið að byggjast upp um árabil, en nú hefur hún náð þeim þroska að verða burðarás í verðmætasköpun þjóðarbúsins. Verðmætasköpun iðnaðar nam 1.100 milljörðum króna á síðasta ári, sem jafngildir um fjórðungi af heildarverðmætasköpun hagkerfisins. Útflutningstekjur iðnaðar voru 791 milljarður króna, eða um 40% af heildarútflutningstekjum landsins. Af þessu nam tækni- og hugverkaiðnaðurinn 369 milljörðum króna, sem er 18% af öllum útflutningstekjum. Það er ekki aðeins táknrænt, heldur raunverulega efnahagslegt afl sem byggir á hugviti og fjárfestingum í nýsköpun, oft studd af umfangsmiklu rannsóknar- og þróunarstarfi. Á þessum grunni hefur störfum í iðnaði fjölgað um 13.000 á síðustu tíu árum, sem er nær þriðjungur af allri fjölgun starfa í hagkerfinu. Nú starfa 52 þúsund manns í iðnaði, eða nær eitt af hverjum fjórum störfum í landinu. Laun í iðnaði eru almennt há og yfir meðallaunum, sem endurspeglar mikla framleiðni greinarinnar. Skattspor iðnaðarins nam 564 milljörðum króna árið 2024 – stærst allra útflutningsgreina – og hefur stækkað umtalsvert á síðustu árum. Þessar staðreyndir sýna glöggt að nýsköpun og hugvit eru ekki eingöngu hugmyndir heldur hreyfiafl sem býr til verðmæti, störf og tekjur fyrir samfélagið. Við þurfum að horfa á þessa þróun sem tækifæri til að efla enn frekar stuðningsramma fyrir nýsköpun og menntun. Það er ekki sjálfgefið að þessi árangur haldi áfram, nema við höldum áfram að fjárfesta í rannsóknum, þróun og menntun. Jafnaðarflokkurinn hefur lagt áherslu á að háskólar, atvinnulíf og stjórnvöld vinni saman að því að skapa umhverfi þar sem fólk og fyrirtæki geta vaxið, ekki síst á landsbyggðinni þar sem nýsköpun getur eflt atvinnutækifæri og stöðvað brottflutning. Í Norðvesturkjördæmi sjáum við hvernig tæknistörf og hugverk geta orðið burðarás í atvinnulífinu ef stuðningsramminn er til staðar – hvort sem það eru nýsköpunarsetur, samstarf við háskóla eða tækifæri í sjálfbærri orku og líftækni. Það er mikilvægt að þessi þróun nái til allra landsmanna, ekki aðeins þeirra sem búa í stærstu þéttbýliskjörnum. Við stöndum frammi fyrir tímamótum. Með því að efla nýsköpun, menntun og samstarf getum við tryggt að Ísland verði áfram á meðal þeirra þjóða sem skapa mest verðmæti á hverja krónu og hverja hugmynd. Það er hægt – ef við höldum áfram að fjárfesta í fólkinu okkar, hugmyndunum og framtíðinni. Heimildir: Vísir (2026-03-04): „Útflutningstekjur tækni- og hugverkaiðnaðar hærri en í sjávarútvegi í fyrsta sinn“.