Raforkulög verða að þjóna fólkinu

Nýlega voru boðaðar róttækar breytingar á raforkulögum, samkvæmt fréttum RÚV. Slíkar tillögur eru ekki lítils virði – orkumálin eru eitt af grundvallaratriðum samfélagsins okkar og snerta bæði heimilin og atvinnulífið. Við verðum að spyrja: Hvert stefnum við með breytingarnar og hverjir njóta góðs af þeim? Staðreyndir skipta máli. Raforkulögin ráða því hvernig við dreifum, framleiðum og nýtum þá auðlind sem raforka er. Það hefur áhrif á verðlag fyrir heimilin, samkeppnishæfni fyrirtækja og ekki síst hvernig við tryggjum að orkuumbreytingin verði sanngjörn og sjálfbær. Þegar rætt er um róttækar breytingar, verðum við að gæta þess að réttlæti og gagnsæi séu í fyrirrúmi. Í fyrsta lagi þarf að tryggja að breytingarnar leiði ekki til aukinnar ójöfnuðar. Við höfum áður séð að þegar markaðslögmál ein og sér ráða för geta afleiðingarnar orðið hærra orkuverð fyrir almenning og minni aðgangur að nauðsynlegri þjónustu. Þetta er sérstaklega mikilvægt í borgum eins og Reykjavík, þar sem stór hluti heimila er á leigumarkaði og orkureikningar vega þungt í útgjöldum. Húsnæðiskostnaður og orkuverð haldast í hendur þegar meta á lífsgæði almennings. Í öðru lagi þarf að hafa umhverfissjónarmið að leiðarljósi. Orkuframleiðsla á Íslandi hefur hingað til verið drifin áfram af vatnsafli og jarðvarma, en nýjar breytingar á lögum verða að styðja við markmið um loftslagsaðgerðir og náttúruvernd. Við getum ekki leyft að skammtímahagsmunir stýri nýtingu auðlinda á kostnað framtíðar kynslóða. Allar breytingar á raforkulögum verða að byggja á vísindum, sjálfbærni og samfélagslegu réttlæti. Í þriðja lagi þarf að tryggja gagnsæi. Þegar róttækar breytingar eru boðaðar, á almenningur rétt á að vita hvað liggur að baki. Hverjir fá meira vald? Hverjir taka ákvarðanirnar um nýtingu auðlinda? Það er ekki nóg að boða breytingar – þær verða að vera útskýrðar með skýrum hætti og unnar í samráði við samfélagið. Þetta er grunnforsenda lýðræðislegrar ákvarðanatöku. Stefna Jafnaðarflokksins er skýr: Raforka er ekki einfaldlega markaðsvara heldur grunnþjónusta. Umbætur á raforkulögum verða að tryggja að allir hafi aðgang að orku á viðráðanlegu verði, að umhverfisvernd sé í fyrirrúmi og að ákvarðanir séu teknar í ljósi, ekki í skugga sérhagsmuna. Það er tækifæri í breytingunum – en aðeins ef við göngum frá þeim með langtímasýn og réttlæti að leiðarljósi. Við skuldbindum okkur til að standa vörð um almannahagsmuni þegar kemur að raforkulögum og tryggja að framtíðarsýn okkar í orkumálum byggist á traustum grunni. Heimildir: Frétt: Boðar róttækar breytingar á raforkulögum - RÚV.is