
Raforkulögin verða að þjóna þjóðinni
Nýlega var greint frá því á RÚV að ráðherra boði róttækar breytingar á raforkulögum. Þetta er stórt skref og vekur spurningar um hvert við stefnum með orkumálin okkar. Það er löngu tímabært að ræða hvernig raforkulöggjöfin nýtist þjóðinni – ekki bara fyrirtækjum eða sérhagsmunaaðilum, heldur almenningi, fyrirtækjum og samfélaginu öllu.
Í dag sjáum við að margir hafa áhyggjur af því að raforkukerfið okkar sé orðið of flókið og erfitt að skilja. Margir bændur og smærri fyrirtæki á landsbyggðinni kvarta undan hárri orkuverði og erfiðri aðgengi að rafmagni. Í Suðvesturkjördæmi, þar sem ég þekki vel til, er fólk líka ósátt við að greiða hátt verð fyrir raforku á sama tíma og orkuvinnsla fer fram rétt handan við bæjardyrnar. Þetta er einfaldlega ekki sanngjarnt.
Við þurfum að horfa á raforkulögin út frá þjóðarhagsmunum. Orkan er ein af okkar helstu auðlindum – og hún á að vera í þjóðareigu og undir þjóðarforræði, eins og við í Þjóðfylkingunni höfum alltaf haldið á lofti. Það er áhyggjuefni ef breytingar ganga út á að færa stjórnun eða eignarhald raforkukerfisins fjær íslensku samfélagi – eða jafnvel í átt til þess sem almenningur hefur ekki raunverulegt aðgengi að. Slíkt myndi veikja bæði fullveldi og efnahagslegt sjálfstæði.
Það er líka ljóst að lögin þurfa að mæta þörfum bæði þéttbýlis og dreifbýlis. Það má ekki gerast að landsbyggðin sitji eftir þegar kemur að orkuöryggi og sanngjörnu verði. Sömuleiðis þurfa heimili og fyrirtæki í borgunum að geta treyst á stöðugt og hagkvæmt rafmagn. Við þekkjum öll sögur af því þegar fyrirtæki eða heimili fá ekki rafmagnsstraum á viðunandi kjörum og þurfa jafnvel að draga saman seglin eða flytja. Þetta er ekkert annað en kerfisbilun sem bitnar á fólki og fyrirtækjum.
Það sem vantar í umræðuna er þessi „radíska skynsemi“ – að við spyrjum einfaldra spurninga: Hver nýtur ávinningsins af breytingum? Hver ber áhættuna? Og hvernig tryggjum við að raforkan þjóni fyrst og fremst íslenskri þjóð?
Við í Þjóðfylkingunni höfum lagt áherslu á að náttúruauðlindir, þar á meðal raforka, verði áfram í þjóðareigu. Það er grundvallaratriði að allar breytingar á raforkulögum séu unnar í þágu þjóðarinnar, ekki erlendra aðila eða sérhagsmuna. Við þurfum líka að nýta auðlindina þannig að hún styrki atvinnulíf, byggðir og heimili um allt land – ekki bara örfáa aðila eða einstaka svæði.
Nú þegar ráðherra boðar róttækar breytingar, eigum við að setja þessa grundvallarhagsmuni í forgang. Það er hægt að laga raforkulögin – en aðeins ef við höldum þjóðarforræði og sanngirni að leiðarljósi. Þjóðin á að vera fyrir flokkana. Þetta snýst um framtíð okkar allra.
Heimildir:
Frétt: Boðar róttækar breytingar á raforkulögum - RÚV.is