Orð duga ekki gegn ofbeldi

Það er erfitt að skrifa þennan pistil án þess að verða reiður. Ég hef talað við konur sem hafa þurft að flýja heimili sín, sem hafa þurft að bíða mánuðum saman eftir að fá málið sitt tekið fyrir. Þær segja mér sömu söguna aftur og aftur: Kerfið gefur þeim ekki skjól, heldur biðborð og afsakanir. Þegar forsætisráðherra segir í stefnuræðu að ofbeldi sé ein stærsta ógnin í lífi kvenna, þá veit ég að hún hefur rétt fyrir sér. Þetta er ekki einhver tilfinning – þetta er staðreynd fyrir allt of marga. Ég man enn eftir símtali frá konu sem hafði reynt að tilkynna ofbeldi, en fékk bara að heyra að málið væri í ferli. Það tók hana ár að sjá réttlæti – og jafnvel þá var það hálfkák. Það eru ekki bara tölur á blaði, þetta eru raunveruleg örlög fólks. Stjórnvöld hafa nú kynnt landsáætlun um aðgerðir gegn kynbundnu ofbeldi. Þar er talað um að bæta samhæfingu kerfa, efla forvarnir og styrkja stöðu þolenda. Gott og vel. Ég ætla ekki að gera lítið úr því að loksins sé verið að tala um að samhæfa kerfin eða styrkja réttarkerfið. En ég verð að spyrja: Hvar eru aðgerðirnar sem fólk finnur fyrir? Enn eru drögin bara í samráðsgátt stjórnvalda, og áætlunin sjálf á enn eftir að verða að veruleika. Á meðan bíða þolendur – dag eftir dag, viku eftir viku – eftir kerfi sem stendur með þeim í stað þess að bíða með þeim. Það er löngu tímabært að við tökum þetta sem það neyðarástand sem það er. Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni telst faraldur vera atburður sem varðar heilsu fólks í tíðni umfram það sem vænta má. Ég hef sagt það áður, og segi það aftur: Ofbeldi gegn konum er faraldur á Íslandi. Það þarf ekki fleiri nefndir eða samráðsgáttir til að skilja það. Ég vil líka minna á orð Kristrúnar: „Ríkisstjórnin hefur einsett sér að taka fast á kynbundnu ofbeldi og styrkja réttarkerfið." Það eru flott orð. En orð duga ekki. Það þarf aðgerðir sem þolendur finna fyrir í eigin lífi. Þeir sem hafa þurft að berjast við kerfið vita að það stenst ekki lengur að bíða með lausnir. Við þurfum tafarlausar breytingar á málsmeðferð, stuðning við þolendur og raunverulega samhæfingu stofnana – ekki fleiri áætlanir í biðstöðu. Þetta er ekki flókið mál – heldur mál sem þingið vill gera flókið. Við þurfum að hætta að tala um aðgerðaráætlanir og byrja að framkvæma. Fólk á rétt á öryggi og virðingu, ekki fleiri biðlista og tóm loforð. Ég hvet ykkur öll til að láta í ykkur heyra, hvort sem það er með athugasemdum í samráðsgátt eða með því að krefjast tafarlausra aðgerða frá ykkar kjörnum fulltrúum. Heimildir: Vísir, 8. mars 2026.