Skilvirkt regluverk eflir atvinnulífið

Það er ekki nýtt að regluverk og ferlar stjórnvalda geti orðið of flókin og íþyngjandi – sérstaklega fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Þetta var meginumræðan á nýliðnu Iðnþingi Samtaka iðnaðarins, þar sem lögð var áhersla á nauðsyn þess að regluverk sé bæði nauðsynlegt og skilvirkt. Það er gleðilegt að umræðan sé loksins að færast frá því að ræða einungis fjölda reglna yfir í gæði og skilvirkni þeirra. Við í Borgaraflokknum höfum lengi bent á að það er ekki bara magn reglugerða sem skiptir máli heldur líka hvernig þær eru útfærðar og hvort þær nýtast raunverulega án þess að kæfa frumkvæði, einkaframtak og verðmætasköpun. Ég hef sjálf séð þetta í störfum mínum innan fyrirtækja– einkum í sjávarútvegi og sveitarstjórnarmálum. Þar getur óskýrt eða óþarflega flókið regluverk tafið framkvæmdir, aukið kostnað og jafnvel gert það að verkum að góðar hugmyndir daga uppi. Kraftinn má ekki tjóðra niður með of miklum hindrunum. Nýleg viðhorfskönnun Samtaka fyrirtækja í veitingarekstri endurspeglar vel hvernig rekstraraðilar upplifa þetta í raun. Margir finna fyrir því að regluverkið sé þungt og óskilvirkt; ferlar ganga hægt og tafir á starfsleyfum geta haft óásættanleg áhrif á rekstur. Þetta er sérstaklega mikilvægt fyrir Norðausturkjördæmi, þar sem fjarlægð frá þjónustu og langar biðraðir eftir leyfum og framkvæmdum geta valdið því að tækifæri tapast. Við þurfum að tryggja að landsbyggðin sé ekki skilin eftir þegar kemur að aðgengi að opinberum ferlum og skilvirkni stjórnvalda, hvort sem um er að ræða veitingarekstur, sjávarútveg eða nýsköpun. Það eru þó jákvæð merki á lofti. Jóhann Páll Jóhannsson ráðherra hefur nýlega afnumið kröfu um fjögurra vikna auglýsingatíma vegna starfsleyfa í veitingarekstri – ákvæði sem hafði nýverið tekið gildi og olli meiri tjóni en henni var ætlað að fyrirbyggja. Þetta var skref í rétta átt, því fáir – þar á meðal heilbrigðiseftirlitin sjálf – höfðu kallað eftir þessari skyldu. Þetta sýnir að stundum eru reglur settar án þess að raunveruleg þörf sé fyrir þær, og slíkt getur haft alvarlegar afleiðingar fyrir atvinnulífið. Markmiðið ætti ekki að vera færri reglur heldur betri reglur. Það þarf að tryggja að reglurnar þjóni raunverulegum tilgangi, séu samræmdar og auðskiljanlegar. Slíkt stuðlar að því að fyrirtæki geti einbeitt sér að verðmætasköpun í stað þess að glíma við óþarfa skriffinnsku. Það er því ánægjulegt þegar stjórnvöld taka skref til að einfalda ferla og draga úr óþarfa skriffinnsku, en við verðum að gera meira. Ég tek undir að leit að frekari leiðum til einföldunar þurfi að vera forgangsmál – ekki síst fyrir þá sem starfa í dreifðari byggðum landsins. Að lokum vil ég leggja áherslu á að sterkt atvinnulíf byggist á traustu og skilvirku regluverki þar sem frelsi til að framkvæma er virt. Ríkið á að þjóna fólkinu og fyrirtækjunum – ekki öfugt. Lausnirnar felast í skynsamlegu regluverki, ekki endalausum viðbótum við flókin ferli. Þannig hvetjum við til nýsköpunar, störf verða til og verðmætasköpun eykst – um allt land, líka í Norðausturkjördæmi. Heimildir: Vísir, 9. mars 2026 – „Skilvirkir ferlar, betri reglur“.