Ný lofthreinsistöð skilar árangri
Það hefur vakið athygli að jarðvarmavirkjanir Orku náttúrunnar losuðu tæplega fjórðungi minna af gróðurhúsalofttegundum í fyrra en árið á undan. Þetta eru ekki smá breytingar – heldur raunverulegur árangur sem byggir á nýrri tækni og metnaði. Árangurinn er fyrst og fremst rakinn til nýrrar föngunarstöðvar á Hellisheiði, sem var tekin í notkun í fyrra og ber nafnið Steingerður.
Staðreyndirnar tala sínu máli: Hellisheiðarvirkjun hefur áður losað um 40 þúsund tonn af koltvísýringi á ári, en með nýju hreinsistöðinni hefur þessi losun dregist verulega saman. Hreinsistöðin fangar nær allt gas frá virkjuninni og bindur varanlega í berg með tækni Carbfix. Þetta er ekki aðeins mikilvægt fyrir loftslagið, heldur sýnir líka að Ísland getur verið leiðandi í sjálfbærri orkunýtingu ef við nýtum nýjustu tækni og göngum rösklega til verks.
Það skiptir máli að líta á þetta í samhengi: Nesjavallavirkjun hefur losað um tíu þúsund tonn af koltvísýringi á ári. Tilraunir með niðurdælingu gass frá Nesjavallavirkjun hófust árið 2023 en þeim hefur verið hætt. Þetta sýnir að ekki eru allar leiðir jafn árangursríkar, og mikilvægt er að bregðast hratt við þegar vilji er til umbóta.
Í fyrsta lagi sýnir reynslan af Steingerði að öflug tækni og markviss stefna getur skilað mælanlegum árangri á stuttum tíma. Losun virkjana Orku náttúrunnar dróst saman um 24 prósent í fyrra. Þetta er það sem við þurfum – úthald, fjárfestingu og skýra framtíðarsýn. Í öðru lagi má sjá að Orkuveitan heldur áfram að leggja áherslu á kolefnishlutlausa starfsemi: sextíu prósent bílaflota Orkuveitunnar eru nú rafknúin, þar af allir fólksbílar, og markmiðið er að allur bílaflotinn verði knúinn endurnýjanlegum orkugjöfum við lok þessa áratugs. Nær öll borverkefni við jarðhitavirkjanir hafa verið knúin rafmagni frá árinu 2017 og í nýju borútboði verður krafa um að rafmagnsborar verði notaðir í verkefnum tengdum hitaveitu og köldu vatni.
Þetta er góð byrjun – en við megum ekki slaka á. Það er mikilvægt að tryggja að loftslagsaðgerðir byggist áfram á vísindum, gagnsæi og félagslegu réttlæti. Orkuskipti, nýsköpun og samvinna eru lykillinn að sjálfbærri þróun – og kostnaðurinn við umbreytingu má ekki lenda á þeim sem minnst mega. Við eigum að nýta árangurinn á Hellisheiði sem hvatningu til að halda áfram á þessari braut og laða að græn störf, fjárfestingu og þekkingu.
Staðreyndir skipta máli. Ný lofthreinsistöð á Hellisheiði sýnir að það er hægt að ná raunverulegum árangri – ef við veljum að ganga rösklega til verka og stuðla að samfélagi sem tekur loftslagsvána alvarlega.
Heimildir: Vísir (2026-03-13): „Losun virkjana fjórðungi minni með nýrri lofthreinsistöð“.
