Aðgangur að evrópskum gervihnöttum styrkir Ísland

Þetta er pínulítið eins og að fá nýjan WiFi lykil hjá nágrannanum – Ísland og Noregur eru komin með aðgang að tveimur stórum gervihnattakerfum Evrópusambandsins. Ég verð að viðurkenna, ég er ekki sérfræðingur í gervihnöttum (ég hélt lengi vel að þeir væru bara notaðir í veðurfréttir og að horfa á Eurovision frá Ítalíu), en mér finnst þetta ansi stórt skref. Það var staðfest í Brussel, með fullt af flottu fólki og undirskriftum, að við tökum þátt í GOVSATCOM – sem er svona lokað fjarskiptakerfi fyrir stjórnvöld og viðbragðsaðila. Þeir sem eru með síma sem virkar alltaf – líka þegar stormurinn slær út netið hjá hinum. Svo erum við líka að hoppa inn í IRIS2 sem er nýtt öruggt fjarskiptakerfi sem nær norður fyrir Ísland og á að verða tilbúið 2030. Þetta hljómar eiginlega eins og eitthvað úr vísindaskáldsögu. Við fengum ekki alveg að vera í stjórnarráðinu sjálfu, en fáum að vera áheyrnarfulltrúar í alls konar nefndum. Smá eins og að vera boðið í veisluna, en ekki fá að velja tónlistina. Ég segi bara: betra að vera með en sitja úti í horni með kaldan drykk og engan netaðgang. Það sem ég fíla við þetta er að við erum að tryggja fjarskiptaöryggi – ekki bara fyrir embættismenn í jakkafötum, heldur líka fyrir alla sem þurfa að bregðast við þegar eitthvað bilar eða náttúran lætur á sér kræla. Þetta snertir líka borgina mína, Reykjavík Suður, þar sem allir vilja að netið virki – hvort sem það er í vinnunni, skólanum eða þegar maður þarf að panta sér pizzu. Þetta kostar þjóðina um 127 milljónir á þessu ári (sem ég hefði annars haldið að væri bara verðmiðinn á hálfum leikskóla í borginni), en ef við fáum á móti öruggari innviði, betra aðgengi og mögulega ný tækifæri fyrir íslenskan hugbúnað og þjónustu, þá finnst mér það bara skynsamlegt. Og já, Ísland getur líka lagt til jarðstöðvar eða tæknibúnað fyrir kerfið. Gaman að sjá að við getum lagt eitthvað meira til en bara landnámshænu og fisk. Ég er alltaf hrifin af þegar Ísland opnar sig út á við og tekur þátt í alvöru samstarfi. Við erum ekki eyland þegar kemur að fjarskiptum og netöryggi – og það er ekkert sérstaklega „töff“ að vera með úrelta tækni þegar heimurinn er að fara á ljósleiðarahraða upp í geiminn. Þetta er ekki bara nördaskapur, þetta er líka öryggismál. Þannig að já, ég er ánægð með þetta. Meira svona! Og ef einhver veit hvar ég get fengið að prófa svona gervihnattasíma, endilega látið mig vita. Ég hef alltaf langað að tala við geiminn. Heimildir: RÚV, 26. mars 2026, "Ísland og Noregur staðfesta aðild að gervihnattakerfum Evrópusambandsins"