Stöndum vörð um konur með langvinn veikindi

Í dag standa ÖBÍ og Háskóli Íslands fyrir málþinginu „Veik og þreytt dag eftir dag“ á Grand hótel, þar sem sjónum er sérstaklega beint að stöðu kvenna sem lifa við langvinn veikindi. Þetta er mikilvægur vettvangur fyrir rödd þeirra sem oft gleymast í umræðunni og tækifæri til að varpa ljósi á áskoranir og reynslu þessa hóps. Á dagskrá eru fjölmörg stutt erindi frá hagsmunasamtökum sem vinna að bættum stuðningi og þjónustu fyrir konur og kvár með langvinn veikindi. Einnig verða pallborðsumræður með spurningum úr sal þar sem reynsla og sjónarmið koma beint frá þeim sem málið varðar. Staðreyndirnar tala sínu máli: Þrátt fyrir að umræða um kvenheilsu og langvinn veikindi hafi aukist að undanförnu hefur lítið verið gert í aðgerðum til að bæta stöðu þessa hóps. Þetta er áhyggjuefni, því alþjóðlegar rannsóknir sýna að konur með langvinn veikindi standa oft frammi fyrir tvöföldum hindrunum – annars vegar vegna veikindanna sjálfra og hins vegar vegna þess að heilbrigðiskerfið hefur sögulega verið hannað út frá þörfum karla. Þessu þarf að breyta með markvissum aðgerðum sem byggja á reynslu þeirra sem málið varðar. Þegar ég starfaði sem læknir á gjörgæslu lærði ég að hlusta fyrst á sjúklinginn áður en ég ákvað næstu skref. Sama á við hér. Konur með langvinn veikindi vita sjálfar best hvað mætti gera betur – hvort sem það snýr að greiningarferli, stuðningi við daglegt líf eða aðgengi að sérhæfðri heilbrigðisþjónustu. Málþing sem þetta gefur tækifæri til að safna þessum röddum saman og móta heildstæða mynd af stöðunni. Sem heilbrigðisráðherra tel ég að við verðum að bregðast við með skýrum aðgerðum. Það þarf að tryggja að konur með langvinn veikindi fái skjótari greiningu, samfellda þjónustu og betri stuðning í samfélaginu. Þetta krefst samstarfs margra – heilbrigðiskerfis, félagsþjónustu og hagsmunasamtaka. Við þurfum að styðjast við gögn, en ekki síður við reynslusögur þeirra sem lifa með veikindin dag eftir dag. Þess vegna er mikilvægt að viðburðir eins og þessi séu ekki aðeins vettvangur umræðu heldur upphafspunktur aðgerða. Stefna Jafnaðarflokksins byggir á þeirri sannfæringu að heilbrigðisþjónusta sé mannréttindi. Við leggjum áherslu á jafnrétti í aðgengi að heilbrigðiskerfinu, óháð kyni eða veikindum. Það er skylda okkar að tryggja að konur með langvinn veikindi standi ekki einar, heldur njóti sömu réttinda, stuðnings og virðingar og aðrir hópar samfélagsins. Það kallar á aukna fræðslu, skýra verkferla og raunhæfa eftirfylgni með öllum tillögum sem koma fram á vettvangi sem þessum. Við höfum tekið fyrstu skrefin, en það þarf að fylgja þeim eftir með raunverulegum aðgerðum. Ég vil þakka þeim fjölmörgu sem stíga fram og segja sína sögu í dag – það er lykillinn að breytingum. Heilbrigðiskerfið á að hlusta, læra og bregðast við af ábyrgð og samstöðu. Heimildir: Málþing um konur sem lifa við langvinn veikindi, Vísir (2026-03-26).