Börn mega ekki bíða eftir úrbótum

Það er sárt að lesa skýrslu Gæða- og eftirlitsstofnunar velferðarmála um barnaverndarþjónustu Reykjanesbæjar. Þar eru gerðar 25 alvarlegar athugasemdir við vinnubrögð barnaverndar. Þær snúa að málsmeðferð barna sem eru í fóstri eða vistuð utan heimilis – þeirra barna sem eru hvað viðkvæmust. Þetta er ekki smávægilegt. Misbrestirnir ná til nær allra þátta í málavinnslu þjónustunnar. Ég hef unnið með fjölskyldum og börnum alla mína starfsævi. Ég veit að þegar börn þurfa á barnavernd að halda, þá eru þau og fjölskyldur þeirra þegar í erfiðri stöðu. Það er ekki nóg að segja að ekki hafi komið fram upplýsingar um að börnin hafi hlotið beinan skaða vegna þessara misbresta. Við vitum öll að langvarandi misbrestur getur haft áhrif til lengri tíma, sérstaklega á viðkvæm börn. Það er ekki hægt að bíða með að grípa inn í og laga kerfið. Það er fagnaðarefni að barnaverndarþjónustan í Reykjanesbæ hafi þegar hafið vinnu við úrbætur. En við verðum að spyrja okkur hvers vegna þetta var látið ganga svona langt. Í skýrslunni segir að skrásetning og frágangur mála hafi mætt afgangi – vegna álags, skorts á fjármagni og starfsmönnum. Þetta er ekki ný saga. Fjölskyldur og börn hafa of oft þurft að bíða eftir nauðsynlegri þjónustu af sömu ástæðum: of lítil fjárveiting, of fáir starfsmenn, of mikið álag. Það er ekki nóg að vona að þetta sé einsdæmi. Við getum ekki treyst á að svona lagað komi ekki fyrir annars staðar. Það þarf að tryggja að barnavernd í öllum sveitarfélögum fái þann stuðning, fjármagn og skipulag sem þarf. Það má ekki vera þannig að börnin okkar lendi í biðröð eða skjali á borði vegna þess að það vantar fólk eða peninga til að sinna þeim. Við í Röddu fólksins höfum lengi talað fyrir því að kerfið verði endurskoðað með hagsmuni barnanna að leiðarljósi. Það þarf að forgangsraða fjármagni, fjölga starfsfólki og setja skýrar reglur um innra eftirlit. Það má ekki vanta úrræði og það má ekki vanta tíma til að bregðast hratt við þegar ábendingar koma. Þetta snýst ekki bara um tölur á blaði eða verklagsreglur. Þetta snýst um börn í raunverulegum aðstæðum, fjölskyldur sem treysta á að samfélagið grípi inn í þegar allt annað bregst. Við verðum að axla þá ábyrgð. Það er ekki nóg að setja áætlanir – við verðum að framkvæma. Ég hvet alla sem bera ábyrgð, hvort sem það eru sveitarfélög, ríkið eða stofnanir, til að taka þessum athugasemdum alvarlega og tryggja að íslensk börn fái þá vernd og þjónustu sem þau eiga rétt á. Börnin mega ekki bíða. Heimildir: RÚV 28. mars 2026.