ESB-aðild er ógn við fullveldið

Nú eru ESB-aðildarviðræður Íslands aftur á dagskrá, að því er virðist samkvæmt fjölmiðlum og yfirlýsingum ráðherra. Það er ekki í fyrsta sinn sem við stöndum frammi fyrir þessari spurningu: Ætlar Ísland að ganga inn í Evrópusambandið og fórna fullveldi sínu? Það sem vekur athygli núna er að íslenskir ráðherrar leggja mikla áherslu á þá sérstöðu sem Ísland hefur, sérstaklega þegar kemur að auðlindum okkar – fiskveiðilögsögunni, orkumálum og landbúnaði. Forsætisráðherra talar um skýrar „rauttar línur“ og lofar að „selja landið fokdýrt“. En hver ætlar að kaupa? Og hvað fáum við í staðinn fyrir að setja sjálfstæði okkar í hættu? Við skulum hafa eitt á hreinu: Evrópusambandið byggir á meginreglum um samþættingu og einsleitni aðildarríkja. Sambandið er ekki hannað fyrir sérstöðu, heldur fyrir samræmingu. Allar helstu ákvarðanir þarfnast einróma samþykkis allra 27 aðildarríkja. Þegar Ísland myndi gera miklar kröfur um undanþágur – ekki bara í sjávarútvegsmálum heldur líka í orku- og loftslagsmálum – myndi það kalla á að við fengjum varanlega undanþágu frá Lissabon sáttmálanum. Það er einfaldlega ólíklegt að slíkt verði samþykkt, miðað við sögu ESB. Sérstaða Íslands er óumdeilanleg. Við erum með fiskveiðilögsögu í okkar höndum, með orku sem er 80% endurnýjanleg – á meðan ESB er aðeins með 25%. Við þurfum að halda yfirráðum yfir auðlindum þjóðarinnar. Atvinnuvegaráðherra segir að það sé „ófrávíkjanleg krafa“. En ófrávíkjanleg krafa er ekki samningsatriði. Þá er ekki eftir neinu að semja. ESB hefur þegar lýst því yfir að Ísland þyrfti að samþykkja aðgerðaáætlun um aðlögun að stefnu þeirra í sjávarútvegsmálum sem skilyrði fyrir viðræðum. Viðræðum um mikilvæg sérstöðumál Íslands – sjávarútveg, landbúnað og frjálsa fjármagnsflutninga – var ekki einu sinni lokið þegar þeim var hætt síðast, árið 2013. Ríkisstjórnin vill láta líta svo út að hægt sé að ganga til samninga á forsendum Íslands, en það er einfaldlega rangt. Þetta snýst ekki um það að „selja landið fokdýrt“ – heldur hvort við ætlum að selja það yfirhöfuð. Ekkert liggur fyrir um hvað Ísland gæti boðið ESB gegn eftirgjöf á meginreglum þeirra. Það er ekki í boði að halda bæði fullu forræði yfir auðlindum og ganga inn í ESB – því þá erum við komin með yfirþjóðlega reglu og reglur sem við höfum ekki yfirráð yfir. Þjóðfylkingin stendur við sína stefnu: Fullveldi Íslands er ekki samningsatriði. Við eigum ekki að ganga inn í ESB, hvorki í dag né á morgun. Við eigum að standa vörð um yfirráð okkar yfir auðlindum, yfir fiskveiðilögsögunni og orkunni okkar. Það er ekki hægt að semja um sjálfstæði þjóðarinnar. Ríkisstjórnin verður að hætta að halda öðru fram. Heimildir: Vísir 29. mars 2026, „Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður“