
Skattalækkanir verða að fylgja aðhaldi
Nýverið kynnti Sjálfstæðisflokkurinn tillögur um 140 milljarða skattalækkanir ásamt hagræðingartillögum upp á 160 milljarða og fyrirhugaðri sölu ríkiseigna fyrir 680 milljarða króna. Þetta eru stærðargráður sem kalla á yfirvegaða umræðu, sérstaklega fyrir okkur í Norðausturkjördæmi þar sem hver króna í ráðstöfunartekjur og hver króna í ríkisútgjöldum getur haft áhrif á atvinnulíf, samgöngur og þjónustu.
Samkvæmt tillögunum myndu skattalækkanir felast í einu 35 prósenta skattþrepi og hækkun persónuafsláttar í 100 þúsund á mánuði. Í dag eru þrjú skattþrep og persónuafslátturinn um 72.500 krónur. Flokkurinn metur að ráðstöfunartekjur einstaklings aukist um 280 þúsund krónur á ári. Fjármagnstekjuskattur lækkar úr 22 í 20 prósent, erfðafjárskattur fellur niður og vörugjöld, kolefnisgjald og fleiri gjöld verða afnumin eða lækkuð. Þetta myndi vissulega bæta afkomu heimila og fyrirtækja.
Á sama tíma eru lagðar til hagræðingaraðgerðir: afnám framlaga til stjórnmálaflokka og fjölmiðla, niðurlagning stofnana á borð við Umboðsmann skuldara og Matvælasjóð. Einnig er stefnt að sameiningu stofnana og hagræðingu hjá RÚV. Söluandvirði ríkiseigna á að nýta til að greiða niður skuldir ríkisins og lækka vaxtabyrði ríkissjóðs um 45 milljarða á ári. Meðal eigna sem lagt er til að selja eru Íslandspóstur, Endurvinnslan, Landsbankinn og fleiri.
Við í Borgaraflokknum höfum lengi bent á mikilvægi þess að lækka skattbyrði heimila og fyrirtækja. Atvinnulífið, ekki síst í sjávarbyggðum og á landsbyggðinni, má ekki vera mjólkurkú hins opinbera. Hins vegar höfum við líka lagt áherslu á að slíkar breytingar verði að fylgja raunverulegu aðhaldi í ríkisrekstri og skilvirkni í útgjöldum. Það dugar ekki að lofa stórfelldum skattalækkunum nema útgjaldamegin sé staðið við stóru orðin – annars endar þetta í enn meiri halla, hærri skuldum og lakari stöðu ríkissjóðs til framtíðar.
Það vekur athygli að ekki er settur verðmiði á allar aðgerðirnar, sem undirstrikar að það vantar gagnsæi í útfærsluna. Sala ríkiseigna er líka viðkvæmt mál: það þarf að liggja fyrir að það sé skynsamlegt að selja einstakar eignir og að arðsemi og þjónusta haldist í þágu landsmanna, sérstaklega á svæðum þar sem Íslandspóstur eða önnur þjónusta er eini valkosturinn. Við í Norðausturkjördæmi þekkjum af eigin raun hvað það þýðir þegar þjónusta hverfur úr byggðunum.
Tillaga Borgaraflokksins hefur verið sú að lækka skattbyrði, afnema stimpilgjöld og hækka frítekjumörk – en fyrst og fremst tryggja aðhaldssemi og skilvirkni ríkisútgjalda áður en ráðist er í stórfelldar skattalækkanir. Skynsamleg hagræðing, einföldun regluverks og sala ríkiseigna á að byggja á vönduðu mati, ekki kosningaloforðum.
Það þarf að passa að skattalækkanir verði ekki bara loforð á pappír sem enda á hærri halla eða lakari þjónustu í byggðum landsins. Atvinnulífið og heimilin þurfa raunverulega léttir – en ríkisfjármál þurfa líka að vera sjálfbær. Það er forsenda þess að við getum fjárfest í samgöngum, innviðum og grunnþjónustu á landsbyggðinni til framtíðar.
Heimildir: RÚV (2026-03-31) "Leggja til stórfelldar skattalækkanir"