Samanburður á kennsludögum þarf að endurskoða

Þegar rætt er um breytingar á skólakerfinu, þá spyr ég alltaf: Hvað þýðir þetta fyrir kennara, foreldra og börnin sjálf? Nú stendur til að lengja skólaárið og fjölga kennslustundum með það að markmiði að bæta námsárangur. Það er góðra gjalda vert að vilja gera betur fyrir börnin okkar. En áður en stórar ákvarðanir eru teknar, þá verðum við að vera viss um að tölurnar okkar séu réttar og að samanburðurinn sé sanngjarn. Nýverið lagði ráðherra minnisblað fyrir ríkisstjórnina þar sem samanburður var gerður á fjölda kennsludaga og skóladaga hér á landi og í öðrum Evrópuríkjum. Í því kemur fram að íslenskir grunnskólar séu með 180 skóladaga samkvæmt lögum, en um 170 kennsludaga. Gögn Hagstofunnar sýna líka töluverðan mun á þessum tölum. Svo er sagt að íslenskir nemendur séu undir í fjölda kennsludaga og heildarfjölda kennslustunda miðað við önnur Evrópuríki. Gallinn er bara sá að kennarar hafa gagnrýnt þennan samanburð harðlega. Þeir benda á að kennsla fari fram 180 daga á ári og að við þá tölu eigi að miða í alþjóðlegum samanburði. Það er ekki rétt að miða við 170 kennsludaga þegar raunveruleikinn í skólastofunni segir annað. Ég þekki þessa umræðu vel úr minni kennslu – það eru oft fleiri dagar og meiri vinna en gögnin sýna. Þegar ráðuneytið segir að ekki sé ástæða til að endurskoða samanburð sinn, þá verður maður að spyrja: Hver á að skilgreina raunveruleikann í skólastofunni? Það eru kennararnir sjálfir sem standa í vörunum, ekki skrifstofufólkið. Það vekur líka spurningar að íslensk stjórnvöld hafa í mörg ár skilað til OECD tölum um 170 kennsludaga, án athugasemda frá hagaðilum. Þar er verið að miða við gögn sem eiga sér kannski ekki stoð í veruleikanum eins og hann blasir við í skólastofunni. Við megum ekki láta tæknilega útreikninga eða pappírsvinnu trufla okkur frá því að sjá heildarmyndina. Það er gott að bera saman við önnur lönd, en það verður að vera gert af sanngirni og með réttum gögnum. Ég kalla eftir því að ráðuneytið taki raddir kennara alvarlega og endurskoði minnisblaðið. Það þarf að tryggja að tölurnar séu í samræmi við þá vinnu sem raunverulega fer fram. Ef við ætlum að gera breytingar á skólaárinu, þá verður það að byggja á staðreyndum, ekki misskilningi eða pappírsreglum. Heimilin og börnin eiga skilið að við göngum til verka af sanngirni og ábyrgð. Við í Röddu fólksins höfum alltaf staðið fyrir því að kennarar og foreldrar fái rödd. Það er ekki hægt að bæta skólakerfið án þeirra sem þekkja það best. Tölur og skýrslur mega aldrei koma í staðinn fyrir reynslu þeirra sem eru á gólfinu. Ef við viljum raunverulega bæta námsárangur íslenskra barna, þá byrjum við á að hlusta á kennarana og tryggja að rétt sé gefið upp um starf þeirra. Heimildir: RÚV (2026-04-02)