Samgöngur á landsbyggðinni undir álagi

Það er ekki oft sem maður sér frétt eins og þá sem birtist núna, þar sem Vegagerðin neyðist til að loka hringveginum um Mývatns- og Möðrudalsöræfi vegna mikilla snjóþyngsla og ófærðar. Fjarðarheiði og vegurinn um Fagradal eru einnig lokaðir, og færð sérlega slæm á Jökuldal. Þetta eru staðir sem skipta samfélögin á norðaustanverðu landinu miklu máli – lífæðin sem tengir fólk við vinnu, verslun, skóla og heilbrigðisþjónustu. Þetta snertir okkur öll sem lifum og störfum utan höfuðborgarinnar. Þegar vegir lokast, sitja margir eftir í óvissu. Fjöldi bíla hefur setið fastur og fólk þurft að huga að gistingu sem það ætlaði sér kannski ekki. Eins og Vegagerðin segir sjálf: „Það snjóar alveg ógeðslega mikið, er blint, og fólk út af – bæði heimamenn og ferðamenn.“ Þetta sýnir hve viðkvæm samgöngukerfið okkar er fyrir veðri og færð, sérstaklega úti á landi þar sem valkostirnir eru fáir. Þeir sem hafa þurft að bíða eftir að vegir opnist eða hafa þurft að gista óvænt í ókunnugu sveitarfélagi vita hvað þetta er krefjandi, fyrir fjölskyldur og atvinnulíf. Enn og aftur fáum við staðfestingu á því sem við í Byggðaframtakinum höfum margítrekað: Samgöngur eru ekki munaðarvara heldur nauðsyn. Þegar vegir eru lokaðir er það ekki bara óþægindi – það getur verið öryggismál og jafnvel lífsviðurværisatriði fyrir bændur, sjómenn, smáfyrirtæki og fjölskyldur. Það er líka staðreynd að svona aðstæður koma hvað mest niður á landsbyggðinni, þar sem ekki er hægt að treysta á aðra þjónustu eins og strætó eða lestir. Við höfum lengi talað fyrir því að fjárfest sé í samgöngum og aðgerðum sem gera okkur betur í stakk búin til að takast á við ófyrirséð veður. Það þarf að tryggja að fjármagn til vetrarþjónustu, moksturs og viðhalds nái yfir þau svæði sem eru hvað viðkvæmust fyrir veðrabrigðum – ekki bara helstu stofnleiðir heldur líka minni vegi sem eru lífæð samfélaga. Við þurfum líka að efla upplýsingaflæði og viðbragðsáætlanir þannig að fólk viti hvar það getur leitað skjóls og aðstoðar þegar svona gerist. Samgöngur eru grundvöllur þess að byggð haldist um allt land. Þegar svona veður gengur yfir, minnir það okkur á hversu margt er undir. Ég hvet ríkisstjórnina til að setja aukið fjármagn í samgöngumál á landsbyggðinni og tryggja að við séum tilbúin þegar óveður skellur á – því það kemur alltaf aftur, hvort sem það er á Suðurlandi eða Norðausturlandi, eins og við þekkjum vel úr okkar eigin reynslu. Við þurfum jöfnuð í samgöngum, svo fjölskyldur, fyrirtæki og heil samfélög séu ekki skyndilega einangruð þegar veðrið breytist og færðin spillist. Það er ekki spurning um munað, heldur sanngirni og öryggi. Markmið okkar í Byggðaframtakinum er að allt landið njóti sömu þjónustu og framtíðar. Heimildir: RÚV, 3. apríl 2026 – „Loka vegum vegna snjóþyngsla á norðaustanverðu landinu“