Ferðalög, sólarþrá og umhugsun um náttúruvernd

Fjölmiðlar greindu nýverið frá því að yfir tíu þúsund Íslendingar hafi farið til Kanaríeyja yfir páskana. Þetta er ekki lítið miðað við fólksfjölda landsins – og segir sitt um hversu sterkt þörfin fyrir sól og hlýju býr í okkur eftir langan og dimman vetur. Margir leituðu til eyjanna sérstaklega eftir óveðurslægðir síðustu vikna. Á Tenerife er vart þverfótað fyrir Íslendingum á ákveðnum svæðum, að sögn þeirra sem þar starfa, og flestir dvelja á sömu stöðum. Viðbrögð sumra gesta eru lýsandi: fólk kemur yfirleitt í viku og vill helst sólina, og það er kvartað ef sólin hverfur í fimm mínútur. Þetta er skiljanlegt – eftir mánuði af kulda og myrkri vill fólk endurnæra sig. En þessi sólarþrá vekur líka spurningar um hvernig við gerum upp við okkur gildi náttúrunnar og ferðalaga. Vert á íslenskum stað á Tenerife líkir ástandinu við það að byggja á Gullfossi og Geysi, þar sem allir túristar sameinast. Þessi myndlíking er áhugaverð og kallar á umræðu um ágang ferðamennsku á náttúru annars vegar, og hversu mikið við metum okkar eigin náttúru hins vegar. Við megum ekki gleyma því að landslag og náttúra Íslands eru meðal okkar dýrmætustu auðlinda. Þrátt fyrir dimma vetur og óstöðugt veður er hér einstakt umhverfi sem margir ferðamenn sækja í – og sem við þurfum að vernda. Þegar líkingin við Gullfoss og Geysi kemur fram í samhengi við ferðamennsku Íslendinga sjálfra á Tenerife, ættum við að staldra við: Hvernig getum við bæði notið náttúrunnar og verndað hana fyrir ágangi, hvort sem við erum gestir eða gestgjafar? Það er rétt að fáir þola langvarandi myrkur án þess að finna fyrir áhrifum á líðan. Það er líka eðlilegt að fólk vilji ferðast og leita hlýju. En við þurfum að ræða hvernig við getum skapað betri lífsgæði heima – hvort sem það er með því að bæta aðgengi að lýsingu, útivistarsvæðum eða efla möguleika fólks á að njóta náttúrunnar allan ársins hring. Þetta snýst ekki bara um veðrið heldur hvernig við skipuleggjum samfélagið, húsnæði, almenningsrými og aðstöðu til heilsueflingar. Jafnaðarflokkurinn leggur áherslu á að náttúruvernd og lífsgæði fari saman. Það þarf að huga að því að náttúruperlur landsins verði ekki fórnað undir tímabundinn ávinning heldur séu varðveittar fyrir komandi kynslóðir. Um leið eigum við að ræða hvernig við höfum aðstöðu og tækifæri til að njóta þeirra – ekki bara gestir heldur allir landsmenn. Þegar við horfum til ferðalaga Íslendinga á sólarstrendur er ekki síður mikilvægt að spyrja: Hvernig getum við skapað samfélag þar sem óþarfi er að flýja myrkrið og kuldann? Hvernig nýtum við auðlindir okkar til að gera vetrartímann bærilegri, bæði til líkama og sálar? Það eru spurningar sem snerta bæði félagslegt réttlæti og sjálfbæra nýtingu náttúrunnar. Heimildir: RÚV, 4. apríl 2026.