Kílómetragjald er rangt skref

Það þarf enga flóknari könnun til að átta sig á afstöðu fólksins í landinu. Rúmlega 38 þúsund manns hafa skrifað undir undirskriftalista gegn kílómetragjaldi á örfáum dögum. Slíkur fjöldi segir meira en margar pólitískar yfirlýsingar. Þetta er skýr skilaboð til stjórnvalda, sérstaklega til Jafnaðarflokksins, Evrópufylkingarinnar og Raddar fólksins sem bera ábyrgð á stefnu ríkisins. Kílómetragjald leggst þyngst á þá sem hafa síst úr að spila – fjölskyldur, atvinnubílstjóra og landsbyggðarfólk sem reiðir sig á bifreiðar í daglegu lífi. Við í Suðurkjördæmi þekkjum þessa stöðu betur en flestir. Hér er bíllinn ekki munaðarvara, heldur nauðsyn – bæði til að komast í vinnu, sinna börnum og halda uppi eðlilegu lífi. Það er einfaldlega ekki raunhæft að ætla fólki að skipta yfir í aðra ferðamáta þegar vegalengdir eru miklar og almenningssamgöngur takmarkaðar. Þegar rúmlega 38 þúsund manns standa saman gegn þessari skattheimtu eru það ekki aðeins borgarbúar, heldur fólk um allt land sem sér í hvað stefni. Í texta undirskriftalistans er bent á að kílómetragjaldið sé bæði gallað í framkvæmd og óréttlátt í grunnatriðum. Það eru ekki tóm orð. Með því að leggja skatt á hvern ekinn kílómetra er ríkissjóður að byggja tekjuöflun sína á kerfi sem felur í sér óvissu og skekkjur. Alltaf verður einhver munur á milli raunverulegs aksturs og þess sem mælirinn sýnir – og erfitt að tryggja að fólk greiði sanngjarnt gjald fyrir raunverulega notkun. Þessi óvissa kemur ofan á þá staðreynd að núverandi gjaldtaka á eldsneyti hefur verið gagnrýnd fyrir að vera flókin og ósanngjörn. Áhyggjur undirskriftasafnarans, sem bendir á að bíllinn sé öryggistæki og aukakostnaður leggist þungt á heimili landsins, eru á rökum reistar. Við vitum að einkafyrirtæki á eldsneytismarkaði hafa ekki hvata til að skila lækkun á gjöldum til neytenda – markaðsöflin virka ekki alltaf þannig að almenningur njóti lægri skatta eða gjalda. Það er því villandi að halda því fram að nýtt gjald taki við af gömlum án þess að auka heildarkostnað fólks. Borgaraflokkurinn hefur ítrekað gagnrýnt öll frumvörp þar sem skattahækkanir eru kynntar sem „leiðréttingar“ eða „tæknilegar breytingar“. Þetta er blekkingaleikur sem fólk sér í gegnum. Krafa undirskriftalistans er skýr: kílómetragjaldið á að falla niður í heild sinni. Ég tek undir þá kröfu. Það þarf að endurskoða alla skattlagningu á bifreiðaeign og akstur með það að markmiði að einfalda kerfið, auka gagnsæi og tryggja réttlæti. Skattlagning á bílum á ekki að vera tekjulind sem leggst þyngst á þá sem minnst mega sín, né eiga stjórnvöld að byggja fjárhagsáætlanir sínar á óvissu um hvort fyrirtæki lækki verð eða ekki. Við í Borgaraflokknum höfum lagt áherslu á að ríkisfjármál byggist á ábyrgð og skilvirkni. Það er kominn tími til að ríkisstjórnin hlusti á rödd almennings, dragi til baka þetta gjald og vinni að umbótum sem virða raunverulegar þarfir fólks og byggða. Heimildir: Morgunblaðið 4. apríl 2026