
Samvinna vegna almyrkva er nauðsynleg
Í ágúst mun almyrkvi á sólu verða sýnilegur á Íslandi – atburður sem á sér aðeins stað einu sinni á nokkrum áratugum og dregur að bæði íslenskt og erlent áhugafólk. Þessi stórviðburður mun ekki aðeins vekja athygli vísindasamfélagsins heldur einnig laða að mikinn fjölda ferðamanna víðsvegar að. Sérstök sólmyrkvagleraugu eru nauðsynleg til að fólk geti notið viðburðarins með öruggum hætti, enda krefst þetta sérstaks undirbúnings og samhæfingar.
Það liggur fyrir að áhrifin verða mest á höfuðborgarsvæðinu og vesturhluta landsins. Reykjavíkurborg og önnur sveitarfélög á svæðinu hafa þegar áréttað mikilvægi þess að undirbúningur vegna almyrkvans sé vandaður og samhæfður. Borgarráð lagði fram bókun þann 26. mars þar sem bent er á að almyrkvinn geti haft töluverð áhrif á Reykjavíkurborg og önnur sveitarfélög. Þar er lögð áhersla á nauðsyn þess að ríki og sveitarfélög vinni saman að undirbúningi fyrir þennan viðburð. Þetta er ekki bara mál einstakra sveitarfélaga heldur verkefni sem kallar á samstarf allra helstu aðila – ekki síst vegna þess að undirbúningur heyri að hluta undir almannavarnir.
Við sem stöndum að stjórn landsins tökum þessar ábendingar alvarlega. Þegar svo stórviðburður er framundan þarf að huga að mörgu: öryggismálum, samgöngum, heilbrigðisþjónustu og upplýsingagjöf. Það er ljóst að sólaralmyrkvi af þessari stærðargráðu getur haft víðtæk áhrif á daglegt líf, sérstaklega ef fjöldi ferðamanna sækir landið heim á sama tíma. Þetta krefst fyrirhyggju í skipulagi, bæði hvað varðar búnað eins og sólmyrkvagleraugu og samhæfingu milli stofnana.
Við í ríkisstjórninni höfum þegar tekið fyrstu skrefin að því að styrkja samstarf ríkis og sveitarfélaga í aðdraganda almyrkvans. Almannavarnir koma að undirbúningi og við leggjum áherslu á að tryggja aðgengi að nauðsynlegum búnaði, m.a. sérstöku sólmyrkvagleraugum. Jafnframt verður unnið að því að upplýsingagjöf sé skýr og aðgengileg fyrir alla, svo að bæði íbúar og gestir geti notið viðburðarins án áhættu fyrir heilsu sína.
Við lítum á þetta sem tækifæri til að sýna styrk íslensks samfélags þegar kemur að samvinnu og öryggi. Með sameiginlegu átaki getum við tryggt að almyrkvinn verði bæði minnisstæður og öruggur fyrir alla. Ég hvet alla aðila til að halda áfram að vinna saman – þetta er dæmi um verkefni sem nær yfir mörg svið samfélagsins og þar sem samstaða skiptir öllu máli.
Heimildir: Morgunblaðið 4. apríl 2026, "Borgin kallar eftir aðkomu ríkisins".