Eldri borgarar þurfa raunverulegan stuðning

Það er ekkert auðvelt að byrja upp á nýtt þegar lífið hefur verið tekið frá manni – sérstaklega ekki fyrir eldri borgara. Ég hef talað við marga sem hafa þurft að yfirgefa heimili sín vegna náttúruhamfara, og það er sama sagan: óvissan, einmanaleikinn og þessi tilfinning að vera settur til hliðar þegar mestu þarf á samfélaginu að halda. Fréttir úr Grindavík minna okkur á þetta enn á ný. Nú eru íbúðir á hjúkrunarheimilinu Víðihlíð að opna aftur eftir að húsið varð illa úti í jarðhræringunum síðasta haust. Hluti hússins hefur þurft að víkja, en það sem stendur eftir er í toppstandi og tilbúið fyrir nýja íbúa. Það er stórt skref – og vissulega jákvætt að sjá að fólk sýnir áhuga á að flytja aftur heim. En það er ekki sjálfgefið að allir geti tekið það skref. Sumir eldri borgarar hafa þurft að festa sig annars staðar, og þó þeim líði illa þar og séu einangruð og einmana, þá er ekkert auðvelt að rífa sig aftur upp og byrja allt að nýju. Það eru líka þau sem komast ekki heim vegna þess að þau geta ekki selt eða losnað undan ákvæðum í núverandi húsnæði. Þetta er raunveruleikinn. Það sem sker mest í hjarta mínu er einmanaleikinn sem fylgir þessu öllu saman. Ég hef sjálfur verið á þeim stað að þurfa að bíða eftir að fá inni, vera á biðlista, og vita ekki hvort maður fái aftur að tilheyra sínu samfélagi. Þegar maður eldist, verður félagslega netið manns veikari og það er hægara sagt en gert að „rífa sig upp“ – sérstaklega eftir áföll eins og þetta. Það er líka svo dýrt að leigja annars staðar að sumir neyðast til að koma heim, jafnvel þó það sé erfitt. Við verðum að muna að það er ekki nóg að opna húsnæði – það þarf líka að tryggja félagslegan stuðning, þjónustu, og að eldri borgarar fái raunverulegt val. Það er ekki nóg að segja: „Þetta gerist bara smátt og smátt.“ Það þarf að gera þetta með fólkinu, ekki bara fyrir það. Það eru starfsmenn í Grindavík sem leggja sig fram við að byggja bæinn upp á ný – og það er gott – en við verðum líka að spyrja: Hvernig getum við tryggt að enginn sitji eftir einmana og óöruggur í þessu ferli? Hvernig getum við auðveldað fólki að flytja heim, ef það vill, án þess að það þurfi að tapa öllu sem það á eða taka á sig óbærilegan kostnað? Það á ekki að vera þannig að fólk sem hefur misst heimilið sitt þurfi líka að missa samfélagið sitt. Við í Röddu fólksins höfum alltaf sagt það: Allir eiga rétt á þaki yfir höfuðið og félagslegri þjónustu sem tekur mið af raunverulegum aðstæðum. Við munum halda áfram að berjast fyrir því að það verði ekki gleymt þegar svona stór áföll dynja yfir. Þetta er langhlaup – en það byrjar á því að setja fólkið í fyrsta sæti, alltaf. Heimildir: Vísir 4. apríl 2026.