Verðbólguvandinn krefst róttækra lausna

Það var jákvætt að sjá forsætisráðherra viðurkenna opinberlega að ekki hafi tekist að lækka verðbólgu í landinu. Slík hreinskilni er nauðsynleg, því efnahagsvandi snertir heimili, fjölskyldur og fyrirtæki á öllum landshornum – og verst kemur hann niður á þeim sem minnst hafa milli handanna. Stjórnin kynnti nýlega skammtímaaðgerðir í efnahagsmálum, meðal annars lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti úr 24% í 11% sem gildir frá 1. maí til 31. ágúst. Jafnframt verður vöktun á verðlagningu aukin og hleðslustöðvum fjölgað. Aðgerðir með stuttan líftíma Það er þó ljóst að þessar aðgerðir eru tímabundnar. Það er ekki nóg að grípa til bráðabirgðalausna sem duga aðeins yfir sumarmánuðina. Að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti getur vissulega létt byrðar, sérstaklega fyrir fólk á landsbyggðinni sem er háð bílum vegna langra vegalengda og skorts á almenningssamgöngum. En staðreyndin er sú að heimsmarkaðsverð á olíu sveiflast mikið og olíufélögin lenda þá í ómögulegri stöðu. Þessi lækkun mun því aðeins hafa áhrif takmarkaðan tíma. Skammtímaaðgerðir duga ekki Stjórnarandstaðan hefur bent á að skammtímaaðgerðir dugi ekki til að kveða niður verðbólgu. Þar er ég sammála. Ef við ætlum að ná tökum á verðbólgu og tryggja stöðugleika fyrir íslenskt samfélag, þarf að ráðast í rótækari breytingar. Það þarf að vinna að samvinnu allra aðila að hagstjórn og vinnumarkaði, eins og bent hefur verið á. Krónutöluhækkanir og kílómetragjöld eru dæmi um tímabundnar lausnir sem geta jafnvel ýtt undir verðbólgu. Hagsmunir heimila í forgangi Við í Röddu fólksins höfum alltaf lagt áherslu á að verðbólga og háir vextir koma verst niður á fólki með lágar og meðaltekjur, sérstaklega á landsbyggðinni þar sem fólk hefur takmarkaða valkosti og meiri kostnað af samgöngum og húsnæði. Tímabundnar aðgerðir eru ekki nægar. Það þarf að ráðast í kerfisbreytingar – meðal annars með því að banna verðtryggð lán til neytenda og koma á óverðtryggðu lánakerfi með föstum vöxtum. Aðeins þannig náum við fram varanlegum stöðugleika. Krefjumst raunverulegra aðgerða Það er ekki nóg að „tönglast á plani“ sem síðan reynist vera komið út í skurð, eins og bent hefur verið á. Launafólk, heimili og fyrirtæki þurfa að finna fyrir raunverulegum bata, ekki bara tímabundinni lækkun á einu gjaldi eða skatti. Uppbygging samfélagsins krefst þess að við setjum hagsmuni fólksins í forgang, svo ekkert heimili þurfi að óttast næstu vaxta- eða verðhækkun. Fólkið fyrst – og svo allt hitt! Heimildir: RÚV, 10. apríl 2026.