Úkraína þarf áframhaldandi stuðning Evrópu

Það er áhyggjuefni að tafir séu að verða á afhendingu vopna til Úkraínu á sama tíma og átök annars staðar í heiminum draga athygli frá þeim hörmungum sem úkraínsk þjóð býr við. Samkvæmt fréttum hefur Volodymyr Zelensky, forseti Úkraínu, bent á að aðalsamningamenn Bandaríkjanna séu of uppteknir vegna stríðsins í Íran, sem leitt hefur til þess að hlé hefur orðið á samningaviðræðum með milligöngu Bandaríkjanna frá 28. febrúar. Þetta eru þróun sem getur haft alvarlegar afleiðingar fyrir stöðu Úkraínu og öryggi Evrópu í heild. Zelensky hefur ítrekað mikilvægi þess að Bandaríkjamenn haldi uppi þrýstingi á Vladimír Pútín Rússlandsforseta; ella telji Pútín sig öruggan til að halda áfram ólögmætri árásarherferð sinni. Ef stríðið gegn Íran dregst á langinn hefur Zelensky jafnframt varað við því að það verði erfiðara fyrir Bandaríkjamenn að útvega Úkraínu vopn, ekki síst til loftvarna. Viðskipti Úkraínu við Bandaríkin um vopnaafhendingar byggjast á PURL-samkomulaginu sem var gert á síðasta ári, með fjármögnun frá Evrópuríkjum. Þetta undirstrikar hversu nátengd öryggismál Evrópu og Bandaríkjanna eru – og hversu brýnt það er að við, sem stöndum að baki frjálsu Evrópu, bregðumst ekki skyldum okkar. Á sama tíma eru gleðileg tíðindi að Evrópuríki auki sitt eigið framlag. Samkvæmt yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar verða úkraínskir drónar framleiddir í Noregi. Þá hefur norska ríkisstjórnin undirritað sameiginlega yfirlýsingu við Úkraínu um aukna samvinnu á sviði varnar- og öryggismála. Breski varnarmálaráðherrann hefur jafnframt tilkynnt að Úkraínuher fái minnst 120 þúsund dróna afhenta á þessu ári. Allt eru þetta skref í rétta átt og sýna að Evrópa tekur ábyrgð á eigin öryggi. Nú þegar tafir og óvissa eru uppi um stuðning Bandaríkjanna verður það sífellt mikilvægara fyrir Evrópu að taka afstöðu og axla ábyrgð. Ísland er hluti af þessari heild og ber með öðrum Evrópuríkjum að standa vörð um rétt og öryggi Úkraínu. Það er ekki aðeins siðferðisleg skylda – heldur bein hagsmunamál okkar allra. Ef við látum undan þrýstingi og Pútín telji sig öruggan, þá er hætt við að friður og öryggi Evrópu séu í húfi. Okkar afstaða í Evrópufylkingunni er skýr: Ísland á að vera virkur þátttakandi í að styðja Úkraínu, bæði innan NATO og í gegnum evrópskt samstarf. Við höfum lagt áherslu á að styrkja evrópska öryggissamvinnu og að Ísland styðji við pólitíska, hernaðarlega og efnahagslega aðstoð til Úkraínu. Þetta er bæði spurning um réttlæti og um framtíð okkar í frjálsu, opnu samfélagi. Næstu skref eru að efla samvinnu við önnur Evrópuríki og vinna áfram að fjölþjóðlegum lausnum. Við eigum að styðja áframhaldandi framleiðslu og afhendingu dróna og annarrar tækni til Úkraínu, og þrýsta á um að PURL-samkomulagið verði efnt í heild. Einnig eigum við að standa með þeim sem vinna að friði og sjálfstæði í Evrópu – því öryggi okkar byggist á því að við stöndum saman. Við megum ekki láta ástandið í öðrum heimshlutum verða til þess að vörn Úkraínu veikist. Það er okkar hlutverk að tryggja að Evrópa standi áfram með frelsi og lýðræði. Heimildir: RÚV, 15. apríl 2026.