
ESB-viðræður: Fullveldi Íslands undir hættu
Það eru stór tíðindi þegar rætt er um að Ísland þurfi ekki að aðlaga sig Evrópusambandinu til að uppfylla grunnskilyrði aðildar. Prófessor við lagadeild HR segir í nýrri frétt að „ekki sé þörf á neinni aðlögun til að Ísland uppfylli grunnskilyrði ESB um aðild“ og að „íslenskt samfélag grundvallist nú þegar á sömu gildum og ESB“. Hér er slegið á stóran trommu — en hvað þýðir þetta í raun og veru fyrir íslenskt fullveldi?
Við í Þjóðfylkingunni höfum alltaf staðið gegn ESB-aðild. Ástæðan er einföld: fullveldi Íslands er ekki samningsatriði. Það skiptir engu máli hvort við köllum þetta aðildarviðræður eða aðlögunarviðræður. Niðurstaðan er sú sama — ef við göngum í Evrópusambandið, þá framseljum við vald yfir auðlindum okkar, löggjöf og peningamálum til utanaðkomandi stofnunar. Það er kjarni málsins, sama hver orðaleikurinn er í kringum ferlið.
Það er rétt að Ísland þarf ekki að breyta lögum eða stjórnsýslu til að uppfylla grunnskilyrði ESB aðildar, ólíkt því sem gilti um fyrrum kommúnistaríki eftir fall kommúnismans. En það er ekki aðalatriðið. Aðalatriðið er hvort við viljum yfirhöfuð gangast undir reglur Evrópusambandsins. Þessar reglur snúa ekki bara að grundvallargildum heldur einnig að því hvernig við nýtum auðlindir okkar — fiskinn, vatnið, orkuauðlindirnar. Það varðar allt efnahagskerfið og sjálfsforræði okkar sem þjóðar.
Það gleymist oft í þessari umræðu að við höfum séð áður hvernig vald flyst hægt og rólega frá landsmönnum til yfirþjóðlegra stofnana. Þetta sést best á EES-samningnum, þar sem Ísland hefur þurft að taka upp þúsundir reglugerða frá Brussel án þess að hafa atkvæðisrétt. Ef við göngum alla leið inn í ESB, þá gefum við eftir enn meira. Þetta er ekki bara formsatriði — þetta er spurning um framtíð þjóðarinnar.
Það að íslenskt samfélag deili sömu gildum og Evrópusambandið getur verið rétt út frá ákveðnu sjónarhorni, en það segir ekkert um rétt okkar til að ráða sjálf yfir okkar málum. Við viljum vera vinir Evrópu — en ekki undirgefnir Brussel. Við í Norðausturkjördæmi finnum sterkt fyrir því hvað fullveldið skiptir miklu máli, því hér byggjum við afkomu okkar á auðlindum og sjálfstæði.
Ég segi: Við eigum ekki að hefja neinar aðildarviðræður við ESB — hvorki aðlögunarviðræður né aðrar. Við eigum að standa vörð um íslenskt fullveldi og tryggja að auðlindir þjóðarinnar verði áfram í þjóðareigu. Þetta er ekki spurning um það hvort við uppfyllum einhver ytri skilyrði, heldur hvort við erum tilbúin að afsala okkur sjálfsforræði okkar sem sjálfstæð þjóð. Þjóðfylkingin stendur vörð um fullveldið og mun gera það áfram.
Heimildir: RÚV, 17. apríl 2026.