Fjármögnun skóla þarf að fylgja þörf
Það sem stendur upp úr í umræðunni um fjármögnun skóla á Suðurnesjum er einfalt: börnunum okkar er mismunað eftir því hvar þau búa og hvaðan þau koma. Sem kennari og þingmaður fyrir Suðurkjördæmi hef ég séð þetta vandamál of oft – og nú er tími til kominn að bregðast við.
Það er staðreynd að skólar á Suðurnesjum eru vanfjármagnaðir miðað við þá þörf sem þar er fyrir hendi. Þegar hlutfall barna af erlendum uppruna nær allt að 70% í sumum skólum, eins og í Háaleitisskóla á Ásbrú, og 50% í Myllubakkaskóla í Reykjanesbæ, þá er ljóst að þörfin fyrir fjölbreytta þjónustu, íslenskukennslu og inngildingu er margfalt meiri en annars staðar. Það er ekki nóg að horfa bara á fjölda nemenda og staðsetningu. Það þarf líka að horfa á hvernig hópurinn er samsettur og hvaða þjónustu börnin þurfa raunverulega.
Það sem svíður sérstaklega er að úthlutunarmódel jöfnunarsjóðsins – sem á að tryggja jafnt aðgengi að menntun – tekur ekki nægilega mið af þjónustuþörf vegna fjölbreytileika nemenda. Þannig eru börn á Suðurnesjum látin sitja á hakanum. Það er ekki ásættanlegt. Þegar raunfjármagn til grunnskóla er lægra á Suðurnesjum en annars staðar á landinu, þó að þörfin sé meiri, þá er verið að spara á röngum stað. Við erum í raun að kasta krónunni fyrir aurinn, eins og bent hefur verið á.
En þetta snýst ekki bara um tölur. Þetta snýst um líðan barna. Rannsóknir sýna að líðan barna á Suðurnesjum versnar eftir því sem líður á skólagönguna, sérstaklega hjá ungum stúlkum í tíunda bekk. Það er ekki tilviljun heldur afleiðing þess að börnin fá ekki þá þjónustu sem þau þurfa. Það er skylda okkar að bregðast við og tryggja að öll börn hafi jafnan rétt til náms og velferðar, óháð bakgrunni eða því hvar þau búa.
Ráðherra barnamála hefur lagt áherslu á að jafna tækifæri barna óháð efnahag og bakgrunni. Það þarf að fylgja þeim orðum eftir með aðgerðum í fjármálaáætlun Alþingis. Við í Rödd fólksins höfum alltaf staðið fyrir því að allir eigi rétt á aðgengi að góðri menntun. Nú þarf endurskoðun á fjármögnun skólanna og úthlutunarmódelið þarf að taka mið af raunverulegri þjónustuþörf – ekki bara tölu í töflu.
Ég segi: Við getum ekki sparað okkur út úr þessu. Ef við fjárfestum ekki í börnunum okkar núna, þá mun samfélagið borga fyrir það síðar. Það er kominn tími til að við tökum ábyrgð og tryggjum að öll börn fái þann stuðning sem þau þurfa, óháð uppruna eða efnahag. Það er það sem fólkið í Suðurkjördæmi á rétt á – og það er það sem við eigum að berjast fyrir.
Heimildir: Vísir 26. apríl 2026: „Krónu kastað fyrir aurinn í fjármögnun skóla“
