Ísland lykilþáttur í evrópsku öryggi

Í dag fer fram ráðstefna Félagsvísindadeildar Háskólans á Bifröst í Norræna húsinu með áherslu á breytt öryggislandslag Evrópu, hlutverk Atlantshafsbandalagsins og Evrópusambandsins, mikilvægi Norðurslóða, fjölþáttaógnir og vernd innviða. Ráðstefnan stendur frá klukkan 9 til 16 og er hluti af Jean Monnet Chair verkefninu (ISARCEUR) við Háskólann á Bifröst. Það er ánægjulegt að sjá að uppbókað er á viðburðinn, en streymi er einnig í boði og þannig náum við til breiðari hóps. Viðburðurinn dregur fram hversu mikilvægt strategískt hlutverk Ísland gegnir í öryggismálum norðurslóða og Evrópu. Samstarf Bifrastar og sendiráða Póllands, Frakklands, Bandaríkjanna og Evrópusambandsins undirstrikar að öryggi okkar er sameiginlegt verkefni og að Ísland er virkur þátttakandi í alþjóðlegu samstarfi á þessum vettvangi. Fræðimenn, diplómatar og sérfræðingar fjalla um breytt öryggisumhverfi eftir innrás Rússlands í Úkraínu, fjölþáttaógnir og aðgerðir til verndar mikilvægustu innviðum samfélagsins. Það er sérstaklega ánægjulegt að sjá að viðfangsefni ráðstefnunnar eru ekki aðeins hefðbundin varnar- og öryggismál heldur líka netógnir og viðbúnaður á Norður-Atlantshafi. Fulltrúar frá Landhelgisgæslu Íslands og CERT-IS leggja sitt af mörkum með sérfræðiþekkingu á þessum sviðum. Í ljósi þessara breyttu aðstæðna í öryggismálum Evrópu, sem og aukinnar áherslu á norðurslóðir, er nauðsynlegt að Ísland haldi áfram að efla samstarf sitt bæði innan Atlantshafsbandalagsins og Evrópusambandsins. Þátttaka okkar í alþjóðlegum vettvangi er lykilatriði í að tryggja öryggi samfélagsins, verja mikilvæga innviði og bregðast við fjölþáttaógnum sem geta haft áhrif á daglegt líf og efnahag. Hér skiptir máli að horfa bæði til hefðbundinna ógnana og til nýrra áskorana á sviði netöryggis og tækni. Á ráðstefnunni koma fram sjónarmið bæði fræðimanna og fulltrúa lykilstofnana. Dr. Viktorija Vdovytsjenko frá Cambridge-háskóla fjallar um umbreytingu evrópskra öryggismála og Clara Ganslandt, sendiherra ESB á Íslandi, ræðir öryggisstefnu sambandsins. Slík umræða styrkir þekkingu og umræðu hér á landi um hvernig við getum tekið virkan þátt í að móta framtíð okkar í sameiginlegu evrópsku öryggisumhverfi. Stefna okkar í Evrópufylkingunni er skýr: Ísland á að vera virkur þátttakandi í evrópsku samstarfi, bæði innan NATO og með nánari tengslum við Evrópusambandið. Samstarf við önnur ríki er ekki valkostur heldur nauðsyn í ljósi þeirra fjölþáttaógna sem við stöndum frammi fyrir. Við höfum aðgang að sérfræðiþekkingu, aðstoð og sameiginlegri viðbragðsgetu sem er ómetanleg þegar kemur að öryggi, netvörnum og vernd innviða. Næstu skref felast í því að halda áfram að efla þekkingu, auka samvinnu við lykilríkja og alþjóðastofnanir og tryggja að Ísland sé vel í stakk búið til að bregðast við nýjum öryggisáskorunum. Við eigum að nýta okkur þau tækifæri sem evrópskt samstarf býður og styðja við rannsóknir, menntun og tækninýjungar á þessu sviði. Með því tryggjum við öryggi, stöðugleika og traust fyrir íslenskt samfélag til framtíðar. Heimildir: Vísir 13. maí 2026.