Samgöngur þurfa að virka fyrir alla
Framkvæmdir á Suðurlandsvegi eru aftur komnar í kastljósið – nú vegna frestunar vegna veðurs. Áætlað var að malbika framúrakstursvasa og stúta við Þingborg, en vegna veðurs verður að bíða enn um sinn. Þetta eru ekki stórtíðindi í sjálfu sér – allir skilja að veður getur tafið framkvæmdir á Íslandi. Það sem vekur athygli mína er samt hversu oft framkvæmdir á lykilvegum leiða til verulegra truflana fyrir vegfarendur, með tilheyrandi óþægindum og jafnvel kostnaði.
Samkvæmt frétt Vísis hafa framkvæmdir Vegagerðarinnar á Suðurlandsvegi áður valdið töfum sem fólu í sér að ein akrein var lokuð og umferð var hleypt fram hjá til skiptis. Þetta vakti litla kátínu meðal vegfarenda síðustu viku. Það er mjög skiljanlegt – þegar fólk þarf að komast til vinnu, læknis eða sækja börn í leikskóla, geta slíkar tafir haft raunveruleg áhrif á daglegt líf. Blaðamaður Vísis ræddi við ökumann sem missti af læknatíma vegna tafanna og þurfti hugsanlega að greiða tímann að fullu. Þetta er dæmi um hvernig litlar framkvæmdir geta haft óvænt áhrif á líf fólks, sérstaklega þegar umferðin er mikil og vegurinn er mikilvæg samgönguleið.
Reynsla mín úr samgöngumálum kennir mér að framkvæmdum verður ekki alltaf að komast hjá. En það sem skiptir máli er skipulag og upplýsingagjöf. Ef framkvæmdir eru óhjákvæmilegar þarf að gera allt sem hægt er til að lágmarka röskun. Það þýðir að vinna framkvæmdirnar utan álagstíma, eins og reynt var með malbikun yfir nótt, og tryggja að upplýsingar um lokanir og tafir berist með góðum fyrirvara til allra sem þurfa að vera á ferðinni.
Þetta á ekki bara við um Suðurlandsveg, heldur alla helstu samgönguæðar landsins. Í blönduðu kjördæmi eins og Suðvesturkjördæmi þurfa bæði íbúar í þéttbýli og dreifbýli að geta treyst því að vegirnir virki, hvort heldur sem þeir eru að sækja vinnu, þjónustu eða flytja vörur til og frá höfuðborginni. Það er ekki nóg að framkvæmdir séu gerðar – þær verða að vera skipulagðar út frá þörfum fólksins sem notar vegina.
Tillaga mín er skýr: Við þurfum samræmt verklag hjá Vegagerðinni og sveitarfélögum um skipulag framkvæmda á helstu vegum. Þær ættu að fara fram utan mesta álags, upplýsingagjöf þarf að vera áberandi og skiljanleg, og það þarf að vera einfalt fyrir fólk að fá upplýsingar um áætlaðar tafir. Þetta væri raunveruleg þjónusta við almenning, ekki bara formsatriði. Að auki þarf að tryggja nauðsynlega fjárfestingu til að flýta slíkum framkvæmdum, svo að tafir dragist ekki úr hófi.
Við í Þjóðfylkingunni höfum lagt áherslu á að innviðir virki í reynd, ekki bara á pappír. Það er ekki nóg að loforð séu gefin um framkvæmdir – þær þurfa að vera unnar þannig að daglegt líf fólks raskist sem minnst.
Í lokin er krafa mín einföld: Samgöngur þurfa að virka fyrir alla, allan ársins hring. Það er ekki of mikið að biðja um að framkvæmdir á helstu samgönguæðum séu skipulagðar með hagsmuni vegfarenda að leiðarljósi.
Heimildir: Vísir 25. maí 2026.
