
Markaðssetning er betri leið en gjöld
Það er athyglisvert að sjá ríkisstjórnina loks leggja fram markvissa fjárfestingu í markaðssetningu Íslands með nýjum samningi við Íslandsstofu – þetta er skref í rétta átt. Samningurinn, sem gildir í eitt ár og nemur 630 milljónum króna, á að draga úr árstíðasveiflum, bæta dreifingu ferðamanna og sækja fram á verðmætum mörkuðum. Þetta eru raunveruleg verkefni sem snerta atvinnugreininna sem skilar nú um 200 milljörðum króna árlega í ríkissjóð, samkvæmt upplýsingum framkvæmdastjóra Samtaka ferðaþjónustunnar.
Við getum flest verið sammála því að ferðaþjónustan er burðarás í íslensku atvinnulífi. Hún skapar störf, gjaldeyri og tækifæri um allt land. Reynslan sýnir að öflug markaðssetning skilar sér margfalt til baka – það þarf ekki nema tiltölulega fáa ferðamenn sem velja Ísland fram yfir önnur lönd til að fjárfestingin borgi sig. Norðmenn, Finnar og Svíar hafa þegar aukið framlög til markaðsstarfa eftir faraldurinn, en Ísland hefur setið eftir og tapað dýrmætum forskoti.
Staðreyndin er hins vegar sú að á sama tíma og ríkisstjórnin lofar markaðsátaki eru boðuð ný gjöld á greinina í haust. Forsætisráðherra hefur sagt að frumvarp um gjaldtöku í ferðaþjónustu verði lagt fram á næsta þingi. Það er hrein mótsögn að boða fjárfestingu í vaxtargrein með annarri hendi – og svo hækka álögur með hinni. Samkvæmt framkvæmdastjóra Samtaka ferðaþjónustunnar gæti aukin gjaldtaka dregið úr samkeppnishæfni Íslands og leitt til minni gjaldeyristekna.
Þetta er dæmi um gamalkunnuga hugsun: Í stað þess að einfalda regluverk og styðja við verðmætasköpun, bregst ríkisstjórnin við með því að hækka gjöld og skattbyrði. Það er ekki besta leiðin til að styðja við grein sem þegar ber mikla ábyrgð á efnahag landsins.
Við í Borgaraflokknum höfum ítrekað bent á að framtíðaruppbygging byggist á að skapa tækifæri, ekki hindranir. Markaðssetning, nýsköpun og einfaldara umhverfi fyrir fyrirtækin eru lykillinn að aukinni verðmætasköpun. Skattahækkanir og ný gjöld eru síðasta úrræði, ekki fyrsta. Það er mun skynsamlegra að fjárfesta í því að laða fleiri ferðamenn til landsins, lengja ferðamannatímabilið og kynna fleiri áfangastaði – í stað þess að draga úr samkeppnishæfni með nýjum álögum.
Það sem vantar enn er framtíðarsýn. Samningur til eins árs er byrjun, en ekki stefna. Það þarf langtímaplan sem jafnar samkeppnisstöðu Íslands og skapar stöðugleika fyrir fyrirtækin og samfélagið. Við þurfum að hugsa lengra en eitt ár í senn og byggja upp traust, einfalt og skilvirkt umhverfi þar sem íslensk ferðaþjónusta getur haldið áfram að skila þjóðinni verðmætum.
Nú er tækifærið til að snúa frá gömlu leiðinni – hækkun skatta og gjalda – og velja þá skynsamlegu: að fjárfesta í framtíðinni, ekki leggja auknar byrðar á verðmætaskapandi grein.
Heimildir: Vísir 24. júní 2026.